Transcription of a text on the constellations based on the AL and the RAL (Vatican, BAV, Reg. lat. 1260, ff. 84v-86r)
|

go to

[Bl.84v]

Signa XII uel a causis annalibus uel a gentilium fabulis nomina sumpserunt. quas ideo strictim ac breuiter subter notare curauimus, non quo eorum ineptissimis opinionibus assensum prebeamus sed ut lectoris animus his cognitis melius carmina poetarum intellegat, quae plerumque his sunt conpaginata mendaciis. idcirco et figuris ea depingere studuimus ut stellarum ordo uel numerus quasi quibusdam membris infixus euidentius adiscente cernatur.

Nam arietem martie mense propter ammonem iouem tribuunt, unde et in eius simulacro arietis cornita fingunt 1. aiunt autem hesiodus et pherecides hunc administrandum frixae et beli 2 concessum a nominibus 3 fuisse, qui cum transfraetaret eas hellim secus angustissimam marae ac potius in mari quod hellaespontus uocatur proiecit. quae neptunus saluans, puerum peonam ex ea suscepit. frixam autem apud euximum saluans sinum ad etehem perduxit cui et suam auream pellem antequam inter astra procederet dedit. habet siquidem stellas XVII. id est in capite I, in naribus III, in collo II, in summitate anterioris pedis I, in spino IIII, in cauda I, in uentrae III, in lumbo I, in summo pede I.

Taurum aprili propter prefatum iouem quod in bouem sit fabulosae

[Bl.85r]

conuersus. Alii dicunt hunc propterea inter astra positum quia europam adduxerit ad phenicae post medium aequor in cretem. alii quoque aiunt bouem esse imitatorem iuris et ideo inter astra a iouo collocatum. tauri quoque frons quae subuculae nominatur, idcirco ait ferecides atheniensis in ammas 4 esse liberi patris, quae dodoniadae sposae uocabantur. habet siquidem stellas in singulis cornibus singulas, in fronte II, in singulis oculis singulas, in nare I, quae septem uocantur subuculae, in geniculo anteriore I, in gutture II, in dextro geniculo I, in collo II, in spino , in uentre splendidam, in pectore , fiunt omnes

et pollucem quos nos geminos uocamus malo adsignant propter insigne uirtutis. hii dicuntur fuisse dii curialis nutrici enim in lacedemonia et propter dilectionem fraternam in qua omnes superabant inlustres habiti. est enim sydus omnibus signis in zodiaco altius. habent namque stellas unus qui excedit cancro in capite splendidam , in singulis humeris singulas splendidas, in genibus singulas ut omnes . alter in capite splendidam , in humero sinistro , per singula femora singulas, in dorso . fiunt omnes

Cancro iunio dederunt, quando sol ad inferiora reditus quod plerumque inpulsus, retro cursum dirigat. fabulose enim hunc ideo inter astra locatum aiunt quoniam herculem aliis auxiliantem et hydriam de fonte neraida auferentem psalliens in pede percussit sicut ait panyas in heradea. habet enim in testum splendidas , in singulis dextris pedibus singulas , in sinistro priore , in tertio , in os , in dextro labio , in sinistro fiunt sub uno .

quem occidit hercules iulio propter uim feruoris adsignant ideo hoc eum inter astra conlocatum. fabulae ferunt quod praesit quadrupedibus. habet enim stellas , id est in capite , in ceruice , in pectore , in spino , in caude summitate splendidam ,

[Bl.85v]

sub pectore , in anteriore pede nitidam .

augustoque tunc ex austra calibus tellus nil pareat. fabulose enim hanc hesiodus dicitur filiam fuisse iouis et diane et uocatam iustam. tunc secutus aratus dicit quae cum esset prius inmortalis cum hominibus uersabatur et a quibusdam non uidebatur. cum mulieribus erat et ab eis iusta uocabatur. nonnulli enim eam aiunt esse cererem quidam uero fortunam pro quod et sine capite eam pingunt. habet enim stellas , id est in capite obscuram, in utrisque alis , in singulis capitiscubitis singulas , in alterutris manibus singulas , in pennula uestrimenti V, in singulis pedibus singulas .

septembrio conferunt ab aequalitate diei et noctis. hanc chaldei dicunt ter signum partem esse scorpionis. aegiptii uero qui hanc sciam 5 ceteris gentibus eminent eam principaliter pro signo accipiuntur. quem gentilis a ioue aiunt inter astra conlocatum eo quod terra auditoque fecerit mirata sit. huius sydus sol XV KL nouembri adit. habet stellas , id est in utroque labio , quorum priore magne secunde obscurae sunt, in fronte uero , e quibus media splendida est, in spino splendidas , in uentre , in cauda , in aculei summitate .

sagitarius quem decembrio propter fulgora mensis ipsius adsignant quem nonnulli centaurum fuisse propter equina crura autumant. quidam negant dicentes cumque centaurus sagittis usus fuisse. in cuius signi regione zodiacus circulus humillimus est. habet stellas , id est in capite , in costis , in arcu , in dextro cubito , in scapula nitidam , in spino , in cauda , in anteriore geniculo , in pede . reliqua uero subter cruribus similes quidem sunt posterioribus quae non manifestant ea.

sacculum 6 autem ex quo dicunt omnes cignos ab appollino interfectos qui iouis fumem furati fuerunt quod et absconditum fuerunt ad aquilonem

[Bl.86r]

et peracta ac potius sedata lite adsumptu et ad pedes sagittarii inter astra conlocatum. habet stellas , in summo , in medio I obscuram, in pennula , splendior est .

autem cuius sydus sol KL ianuari adtingit. ideo cum cauda piscis pingunt quod his mensis ultima sint pluuiosa. aiunt autem hunc a ioue inter astra conlocatum eo quod capream matrem eius nutrice habuerit siue cum illo fuerit quando super tytanas militauerat et adinuenerit coclam ex cuius sonitu exoriatorum hostes siue tytanas exterritos fugauit. pingunt autem eum caudam piscis habere propter marinam coclam. habet stellas in utroque cornu , in cupite , in collo splendidas , in pectore , in anteriore pede , in spino , in uentre , in cauda , sunt omnes .

que signum nauigantibus molestum est . aquiarius ad cuius sydus sol KL februarii accidit quem gentiles ganimedem fuisse putant et propter nimiam pulchritudinem inter astra locatum a ioue et ut unum sit dignus fundere iudicatum a diis; quem nos aquarium propter imbres mensis ipsius nominamus. habet stellas , id est in capite obscuras , in utroque humero , in singulis cubitis singulas , in summis manibus nitidam , in singulis mammis singulas , sub mammis , in sinistro lumbo I.