Transcription of the Aratus Latinus in Basel, UB, AN IV 18
|

go to

[Bl.2r]


Alia descriptio praefationis


Subtur terra ubi adornantur signa VII nauis
centaurus in quo bestia sacrarium piscis
grandis· Inuisibilis fauonius· aequinoctialis
autem circulus aequum habet quod super
terra et subterra In quo adornantur signa XV equus
serpentarius in quo serpens· ylidris in qua urceus
corueus ante canis aquila delfinus orionem tela del
>toton andromeda laepus caetus canis unde fieri tota
signa numero xxx absque eorum inlustrissimis exor
natis stellis· quomodo super bootem septentrionem
super agitatorem sex hedos· super taurum
uergilias· super uirginem spicas pretuindemia· super
canem sirius· et si qua horum similia. signalis uero
circulus habet signa xii· cancerum leonem uirginem
librem scorpionem· sagittarium· capricornem· aqua
ri· pisces· arietem taurum gemin e o s· unde fieri omnia
signa xii. sunt autem et erraticae stellae absque sole
et luna V saturnus· ioues· mars· uenerus· mercurius.
horum autem narrationem aratus fecit· incipiens
a septentrione et percircuens totum e o rientem in circuitu
usque ad signalem· inde quoque transiens et incipiens
ab orionem· pro eo quod splendidus hic a solare· fauonias
omnes pertransit usque santarcticum· deinceps
transit ad cetera.haec ergo cum ita habeant iam tran
sit ad incidentes circulos incidim ab eis signa similiter.
septentrionalis circul o u s incidit signa duo· bootis cubitos
caephei pectus· sicut ait de istis aratus· aestiuus solistiti
lis incidit signa x· agitatoris genua· serpentari
humeros· serpentis collum· cycni caput et subcerbical
equi scapulas· persei collum· sinistrum tibiam· andromedae
manu dextera et geminum capita· cancerum medium
leonem dimidium simulque serpentarii humeros· serpen
tis collum aequinoctialis circulus incidit signa V· et ae qui capud

[Bl.2v]


et collum serpentarii genua· aquari collum· urceum
genua orationem medium andromedae quod sinistrum· piscis sum
mitatem mediam· tauri genua· uirginis pedem· uergilias
medias· scorpionis pars· simul piscis caudam· uirginis pes·
antecanis. hyemalis circulus incidit signa X· heridanum·
nauis puppem· centauri scapulam· canis maiori posteriores
pedes· caeti caudam· laepus medium· scorpionis aculeum·
sagittari sagittam· capricornem medium· aquari pedes·
unde sunt qui non inciduntur circuli quattuor· quae
autem ab eis inciduntur signa XXXVII. quoniam de his nobis
cancero oriente totus orion laepus· occidit corona· piscis
medius· ab spino serpentarius usque humeris· serpens
usque ad collum· arcturi· custus paulo minus. leone orien
te oritur antecanis totus· aquari caput· canis anterio
res pedes· occidit autem residua quae cum cancero praeoc
cidentia bootes reliquum coronae serpentarius ser
pens eius· piscis· aquila· caetus· ingeniculo totus·
absque tibia sinistra usque ad genuculum. uirgine orien
te oritur· antecanis totus· laepus· aquari caput· canis
anteriores pedes· occidit autem residua· quae cum cancero
praeocccidentia bootes reliquum· corona serpentarius
serpens· aquarius· usque ad urceum· canis maiori
retrorsi pedes· nauis puppe· occidit autem fidicula
delfinus· tela· cycnus usque ad caudam· fluuii priores
partes· equi collum. uergilias oritur bootes totus·
capricornius totus aquarius· corbus· dextera tibia
ingenu coronae summum· cauda· androme centauri·
simul urceus· cor p u us· occidit equi residuum· cycni mai
oris cauda· andromedae caput· caetus usque ad lum
bos caephei caput humeri manus·scorpione oriente
oritur· coronae residuum medium· aquari cauda
centauri corpus et caput et bestiam tenet in propria manu
serpentari caput· prima frons ingenu totus absque
caput et sinistra manu· occidit uero totus fluuius·
[Bl.3r]


orionem nihilominus· caeti lumbos· andromeda· delto
ton· sagittario oriente oritur ingeniculo· caput et si
nistra manu fidicula· caepheum· occidit autem canis totus
orion· laepus caetus· agitator absque tibia sinistra et ma
nu in qua sex hedos· perseus absque dextro pede· nauis
puppe antecanis·capricornae· oriente oritur serpen
tari corpus· serpentis residuum ingeniculo caput· aquila
tela sacrarium· delfinus· cycnus· occidit agitatoris residu
um caput manu sinistra in qua sex hedos· nauis tota
aquarium usque ad urceum· centauri retrorsi pedes aquario·
oriente oritur equi caput· et pedes anteriores cassiepia
simul· occidit autem centauri posteriora· aquarius
et urceus usque ad corbum· piscium orientium oritur fauo
nius piscis· non totus andromedae dextera pars· occidit
autem· totus centaurus serpens· aquaria urceus· simul
corbus ariete· oriente oritur caput et humeri persei·
andromedae sinistra pars deltoton simul· occidit autem
sacrarium arcturi custus· tauro· oriente oritur perseus
totus· agitatoris pedi sinistri summitatem· sinistra
manus· in sex hedos· caeti lumbos· occidit autem sep
tentrioni custus cum sua portione· geminum orientium
oritur fluuius orion· occidit uero et serpentari
us usque ad genua· eratosthenes de exornatione
et proprietate sermonum quibus uidentur et ipparchi
de magnitudine et positione de inerrantium
stellarum secundum qualiter sunt circumuenientia
secundum ipparchum et eratosthenen· septentrio
maior· septentrio minor· serpens inter ambas
septentriones· bootes corona ingeniculo· serpen
tarius· inter amba semispheria· caepheus cass
epia· andromeda· triangulum· perseus· agitorem· in fa
uonio signale· aquarius inter ambobus· semispheriis
urceus· corbus nauis centaurus· et bestia quam
tenet in dextera· sacrarium· necnon sagittarium pisces
caetus· orionem·

[Bl.3v]


Ostensionem quoque de quibus
uidentur oportet fieri

ad austrum exaduerso habens septen
trionem· a dextris orientem· a sinistris
occidentem· naturalis autem positio sphe
rae mundi haec est· quod sit medio caelo cancer super
solistitio aestiuo orientales partes· super aequinoctia
lem occidentalem· arietem draconis caput deorsum
In id quod terminat· circuit autem sub quo terminatur·
ipsa quoque secundum narrationem positio de quibus
arati uidentur talis est· quod habeat medio caelo capri
cornium· super hyemalem solistitium orientalem arie
tem super aequinoctialem occidentales plagas· draconis
caput· sursum apud arcticum ubimiscentur occasu erit
et orientis alterutri· habet quidem et polos duo· arcticum
totum spatiosum quiet aquilus dicitur· arcticum inuisi
bilem quiet australis dicitur habet quidem et circulos
maximos quttuor· absque illum qui terminat in quo
dictum est· habens aequinoctialem signum candidum
paruos autem quattuor· arcticum totum sublimem· in qua
adornantur signa quattuor· arcturi duo· caepheus
a pectore draco· aestiuus solistitius plus habens
quod super terra· aequum autem quod subtus terra· in quo
adornantur signa· octo· bootem corona ingeniculo lyra
cassiaepia agitator cycnus perseus· hyemalesolistitium
plus habens quod subtus terra· aequu autem quod super
terra in quo adfirmantur signa octo· bootem corona
ingeniculo lyra cassiepia agitator cycnus perseus·
hyemale solistitium plus habens quod super terra·
aequum autem quod subtus terra in quo adfirmantur
signa sec heridanum· nauis· centaurus· in quo bestia
sacrarium piscis maior inuisibilis australis· aequi
noctialis autem circulos aequum habet quod super

[Bl.4r]


quod super terra et quod subtus terra in quo adfirmantur
signa XV· equus· serpentarius in quo serpens ylidris
in quo urceus coruus antecanis aquila delfinus
orion tela deltoton andromeda
laepus caetus canis· unde fieri omnia signa numero trigin
ta unum queque eorum Inlustrissimos alter utrum consti
tutos quomodo super bootem septentrio· super agitatore·
sex hedos· super tauarum uirgiliae· super uirginem
spica praeuindemia· super canem sirius· et si qua horum
similia· zodiacus autem circulus habet signa XII·
cancer leonem uirginem libri scorpionem· sagittarium·
capricornium· aquarium pisces· arietem taurum geminos·
unde fieri omnia signa XLII et erraticae stillae extra
sole et luna quinque saturnus iouis mars· uenere
mercurius· horum quidem narrationem· fecit aratus
incipiens a septentriones et pertransiens omnes ori
entales Incircuitu usque ad signalem· Itaque transiens
et incooans ab orionem· eo quod splendidus hic eaquae
a signale fauonias omnes percurrit usque ad arc
tarticum· sic quoque transit adcetera· haec ergo cum
ita habeant· iam transgreditur super incidentes
circulos et quae inciduntur sub ipsi signa· simili
modo ergo apud orientales et cum occidentales
eorum ut nihil relinquamus· quorum ad exorna
tionem uerumtamen intellegendum hoc quia
per latitudinem aratus de his uerbum fecit· non omnia
perfecte suscipiens perfactura· sed quaedam
reliquit quae circa sphera uidentur· ego quippe
ea quae de relicta sunt abeo restituam ut nihil de re
lictum sit de quibus contemplantur· factae sunt autem
tres dissensiones circa orientales et cumoccidentales
quidam enim adfati sunt negotiationem fieri arati
a principio iam orienti signo· Alii ueri iam mediante
[Bl.4v]


quidam autem a tota oriente· hoc quidem non stetit· a prin
cipio enim usque ad calce de signo congredietur· cum orien
tales quoque et occidentales incessanter quemammodum
est in sphera intuere igitur arcticus circulus incidit
signa duo· bootis cubitum caephei pectus· sicut refert de his
aratus· aestiuum solistitium incidit signa X· agitatoris
genua· serpentarii humeros· serpentis collum· cycni
caput· et subcerbical· equi terga persei humerum sinistrum
et tibia· andromedae manu sinistra geminum capita
cancer medius· leonem simulque serpentarii humeros
serpentis cerbicem· aequinoctialis circulus incidit
signa XII equi caput et cerbicem· serpentarii genua·
ylidris collum urceum coruum orionem medium antecanis
caput andromedae pectus· aquilam mediam sinistri pis
c e i s caudam· arietem medium tauri genua· uirginis
pedem· libr e a m mediam· scorpii pars· simulque piscis cauda
cancri pes· scorpionis pars· andromedae pectus·
sinistrum antecanis· hyemalis circulus incidit signa
x· heridanum· nauis· puppem· centauri scapulas· canis
maioris retrorsos pedes· caeti cauda· laepus medium scor
pii aculeum· sagittarii arcum· capricornem medium·
aquarii pedes· unde fieri incidentia signa quattuor·
quae autem inciduntur ab eis signa xxxvii· iamque de his
a nobis dictum transgredi ad orientales et cum
occidentales· cancer oriente oritur totus orion
fluuius· occidit· autem· corona· piscis medius ad spi
num serpentarius· usque humeros· serpens usque
ad collum· septentrioni custus abque modicum·
leone oriente oritur antecanis totus· laepus aquarii
caput· canis anteriores pedes· occidunt residua
cum cancero peccora· occidit bootes· reliquum coro
nae· serpentarius· serpens· piscis· aquila· totus·
ingenua absque tibia sinistra usque geniculo uirginis·
[Bl.5r]


orientis oritur ylidris usque ad urceum· canis maioris posterio
res pedes· nauis puppe· occidit autem fidicula
delfinus· tela· cycni cauda· fluuii prior pars· equi
principium libri orientis oritur sagittarius totus
nauis tota· ylidris· urceus· coruus· dextera tibia
ingenu usque ad genuculum semis coronae extre
mum caudae centauri simulque coruus occidit autem equi reli
quum cycni magni cauda· andromedae caput· caetus
usque ad crura caephei uero caput humeri manu
scorpione oriente oritur coronae residuum
semis· ylidri· centauri corpus et caput et bestia
quam tenet in dextera manu serpentarii caput
et prima campes· ingenu totus absque caput et si
nistra manu· occidit autem totus fluuius incolo
absque modicum· caeti lumbos· andromeda deltoton
cassiepia· caepheus a capite usque ad lumbos
absque deltoton· sagittarius oriente oritur
serpentarios· colubrae residuum ingeninculo
sinistrum caput sinistra manu· fidicula caephe
us· occidit autem incolo laepus· agitator absque
tibia et sinistra manus in qua sex hedos· capri
cornem orientem oritur perseus· uerumtamen
antecanis nauis tota· ylidris usque ad urceum·
centauri retrorsi pedes· aquario oriente oritur
equi caput· et pedes anteriores· cassiepia simulque
occidit etiam centauri posteriora· ylidris autem
et urceus usque ad coruus· simulque urceus·
pisces orientes oritur fauonius· piscis non totus
andromedae dextera pars· occidit autem centaurus
totus ylidris coruus simulque coruus· arietem
orientem oritur caput et humeros persei andromedae
sinistra pars· deltoton simulque occidit autem
sacrarium tauro oriente oritur perseus agitatoris·
[Bl.5v]


pedis sinistri summitas sinistra manu in qua sex hedos·
caeti femora et· occidit autem arcturi custus cum prima
sua portio aries gemines orientes oritur· fluuius
caetus incolo· occidit autem serpentarius usque ad ge
nicula· quae omnia oportet in sphera intuere ut dictum est
haec sunt sequenter et terra est in spherae modum·
habens medio axem positam qui continent eam inmo
bilem· habens fines indiuisas· quam in aquilonio polo
et fauonio· habet autem zonas V aquilum totum spatio
sum inhabitauilem siccum· saturnus aestiuus plus
habens super terra· aequum autem quod suptus terra
in circuitu habitauilem temperatam iobis aequinoc
tialis· aequum habens quod super terra quod subtus
terra inhabitauilem adustum· mars hyemalis
plus habens quod subtus terra· aequum uero quod sub
tus terra in circuitu habitauilem temperatum· uene
re fauonium inuisibilem siccum inhabitabilem· mercurii
qui ergo in ipsa semisspheria habitantes aquilonii
et fauoniis quibusdam hi sunt hyemales· qui uero
in utraque semispheria habitant super terra et subtus
terra· ipsis sunt anguipedes· igitur septentriona
lis zona habet LXVI· aestiuus autem LX· aequinoctia
lis LXVI· ex utraque parte aequinoctialis circuli cir
culos IIII· hic enim mediam illam incidit et totam
spheram· hyemalis autem LX antarcticus autem
LXVI· unde fieri terrae quod super terra est sexagesi
mum quam fieri totam terram in circuitu sexagies
sex· potest autem seagesimum hoc· stadiis quinque
colligere· ergo in id ipsum totam terram stadiorum
dena milia XXV· et hoc uerbum a patribus terminatum
secundum alcaicum· et tita habere constat·quae ergo
demonstrata sunt mihi de quibus uidentur mei·
collectio haec est· si autem constiterit ratio et ceterorum
[Bl.6r]


huius facturae adimplebo uerbum ut dixi secundum factoris
fundamentum· ut nihil te latere possit· quorum ab eo
dicta sunt eratosthenis de circaexornatione stellarum
et ethymologia de quibus uidentur· haec autem sunt
ad aquilonem septentrione maior septentrio minor
serpens inter ursasque septentriones· caepheus perseus
andromeda cassiepia cycnus fidicula ingenu corona
arcturi custus agitator deltoton equus tela aquila
serpentarius antecanis cancer leo uirgo librem scorpio
sagittarius capricornium aquarius pisces taurus
gemini fauinii incolo caetus delfinus ylidris in qua
urceus et coruus canis bestia centaurus laepus nauis
fluuius pisces V stellae erraticae· ipparchus de mag
nitudine et positione errantius stellarum· constat autem
in aquilonio semispherio haec· septentrio maior
septentrio minor coluber inter ambas septentriones
bootes corona ingenu serpentarius· ambabque semi
spheriis caepheus cassiepia andromeda triangulum
perseus· agitator· in fauonio autem signale aquarius
in utraque semispheria urceus coruus centaurus
bestia quam habet centaurus in manu dextra sacra
rius· sub sagittario corona inrigator piscis cae
tus incolo inutrque semispheria laepus antecanis
in aquilonio autem et in signale circulo aquilo can
cer leo uirgo fauonium librem scorpio sagittarius
capricornem in amba semispheria aquilo aries taurus
gemini quibus aratis uidentur quedam sunt secundum caeli
stellarum ecce sicut uidentur dicta sunt· de sub caelo autem et qui
bus olim dicta sunt transgrediamur item uidentur
secundum astron o d micum poni locum de quibus et recen
sare consideraui quum mathematicis constat in duobus
conditoris conscriptio quaedam in quibus uidentur· et in
stellarum ratione exposita quaedam in alia mittere
[Bl.6v]


tibi proueni haec quae uidentur arati derigere· et meam conscien
tienciam· umquam de hac directione tradita· exemplum uero
utens me· signis quoque et indiciis de sex centesimo et duplo
et utrum et stellantium pauimento· scriptum autem si uideris
uersum minus positum aliquid de quibus predictum est signo
et sub paginem hoc in fronte scire oportet· quia secundum
signum· scriptae scripturae ad alias qu i a sque creditas· horum
autem expositio in memoria ueniunt et tamquam non in pec
cato· in quo autem est secundum pauimento intuenda adque
narranda· hyemalium quae quidem melius secus pauimento
ferentur· hoc adducitur in praefatione illius· ipso incoan
te ad anclidem unum de socios qui uerbum fecerat· quidam
autem putauerunt sic quidam uero non aestimant· hoc arati
esse prouerbium quod principium a ioue incoamus· sed haec
auferentes prouerbia alia praecipiunt· ista sunt autem
anclidis ostensio sacrum praepositum· Itaque caelestem
uitam peragens et cetera· quidam tamen sic et alii aliter
profanant· hii quidem ut apatus faciunt· per totam
creaturam· ad quedam locum depinxerunt hos uer
siculos ut cognoscatur· adquem est eorum suggestio·
hoc quidem est bene compositum facturae consuetuto·
etenim homerus hubi dicit nuncupare hos apices
alterotris· hoc est uocare et in aliis inquibus non est ma
nifestum scire prout scias quisnam· quantum enim
potest nunc hoc scire quisnam· et rursus nuncu
pare et zacynthum extentum decorum esse prout
nuncupatur quisnam· absque nisi et homerum·
nuncupare quidem clamare aliquem quia et nun
tiatio praefationis quid faciat adloquitur· ante
septuaginta annos dicit adnuntiatum quasi nihil
dicat· quom ergo recalumniantes inquid et aput nos
praefationem habens quaedam litigiosa quid faciat·
dicitur enim in ipsa praefatione quia iuppiter stellas
[Bl.7r]


hominibus signa constituit· sic quoque et facturam· indicio
fugiens hominis malitiam ueniens in caelum stella fieri·
unde iam non iuppiter omnes stellas constituit· sunt
quidem bene composita eorum uerba· stellas enim consti
tuit et fundauit deus· nomina uero et signa postea et astro
logiam peritissimi addiderunt eis· et fabulas condide
runt proprias· nihiltamen probet condi
torem et factorem dicere deum· dicionem autem quadam
ab ipsis nuncupari quibus stellarum rationem dixerunt
quia sicut fabulas hoc dicit aratus· uerbum quidem cur
rit sed h o u manus· similimodo et de corona ariadnes
hanc enim per dionysum quasi exornatam in carmine
suo· et ille coronam manifeste quod fabulationem primus
reddidit detalem constitutionem stellarum homines
conmittunt· non qualem iuppiter praecipit· istas enim
appellationes et significationes stellarum postea
aliquando· berossus ait inpro in procreatione ita signi
ficans· exposuit· nihil ad constitutionem mundi ab eo
factam· talia p quippe aliqua eudorus dicit· amplius·
quidem nos artificiose exposuimus anni creationem
dicitur autem similimodo quod quasi praefatus antigonus·
hanc expositionem arati traditam· nondum esset astro
logus refert dare eudoii rescriptu· et iubet hoc per car
mine adnuntiare quasi factorem manentem·
inperitum autem astrologiae hanc excepit gloriam·
ipparchus quoque bithyneus aput aratum et eudoxum
et dionysum· manifeste quidem potius thrax et posito
nius in praedicatione homeri et arati de mathematicis·
sunt quidem omnes beniuoli efficeret enim aratum
demonstrate perfectum astrologum· etsi nihil dif
ferri dixisse de eudoxum qui ea ipsa communicanti
per commentum dianae nihil aratione excessisse·
inpossibile enim quendd am hoc facere non praeceptorem
[Bl.7v]


esse· tanta quidem apud eos qui sine praefatione conan
tur facturam declarare quid e a m autem aiunt et hoc
postea repositum· ab eodem praenominato antigono impe
ratori priori amico arati· de praefacione autem quod esset
arati· et quoniam in macedoniam est inuentum in antigo
ni bibliothecam· quidam in membranis· quidam
in tabulas· alii uero in samo de carmine hoc inuentum
esse ubi et illud aliud quia similimodo in ipsum sugge
runt·

[Bl.8r]


In uolvtio spherae


Hic est stellarum ordo utrorumque circulorum· septen
triones duplices· ad austrum uertunt figura
auersis caudibus inuicem sibi aduersantur· obliquus
autem uacat ne uagare possit draco· hic quoque ambas
diuidit genibus· in dextro pede habet quidem continentem
serpentarium· iuxta quod in fronte scorpionis adtingit
pedem· maiori autem retro stat custus· septentrioni pedi
bus quidem eius uirginalis uterus habens igneam manibus
frugis spicam· inter stellas autem haec adimpletur figura
simul quippe septentriones a dextris iuxta coronam
desuper serpentem prae manibus habens serpentarium septen
trionem circumdatus· item retrorsis autem uestigiis adiacet
leo mediis quidem aestiuis solistitiis cancer gemini quoque
item apud diuinis iacent pedibus· caput autem sub ipsa agitato
ris pedes· tauri cornua dextera confirmantur· leo autem
ab humero usque ad urna nutritor quem ipse stellis conlocauit
bene· solium tenens caelestem uirga regia· heduli autem h a u ic
desuper optinent locum fructus a principio manibus portant
escam· septentrionis autem minoris in ultimum pedem caepheus
trianguli ordinem continetur· cycinum manu dextera
adpraehendens· ala autem sub ipsa equus extendit pedem
mediis autem regionibus pisces uidentur stellarumque quarum
primis et nunc dicitur quanta existimantur et adimpletur
locus antea iacet cassiaepia caepheo· ipse quidem perseus
uelox cum sit pedes ponit super dorsum agitatoris· equo connex
us andromedae caput tenens· ipsum autem aequum uterus
cani stella· inter cycnum quidem etipsum ingeniculo lyra
constituitur in medio eorum· item ad orientem quoque delfinus
adest· equi autem caput iuxta extollitur desuper aquarius
capricornium tenet cauda ab ipsa inuestigatur caput·
delfinus autem super tela· aquileos caudam draconis dupli
cis manibus tenens· serpentarius in proximo habens

[Bl.8v]


tenaciter membra· coronam coniungens rursus inuestigauilem·
his ergo aquilonius definit locus· ad australem quippe ordinem
properemus sub ipso aculeum scoprionis sacrarium tamen uergiliae
que sub ipsas scorpionis corpus· anteriora centauri uidentur
membra· de quo pessima bestia incipit esse· anteriori autem
sagittarii pessimus· sub australi circulo conuoluitur· hinc
iam gallus circulus nuncap i a tur australis piscis alter erit
uidendus· aquariam autem sub ipsam uiginem leonemqu s e me
dio apud ipsum cancer optineuit· caudam autem retri taurus
erit summum habens· campestrem quoque sub ipsa et bonum signum
magis urna coruus quidem apud centauri membra uidebis autem
a sinistris incolum fluui in pedibus que sub ipsis uelocissimus laepus
quasi splendidum lucorem iugulam fugit canem· canis
autem retrorsis uagatur pedibus pedalius stella refulgens
fulgoribus membris contrectat et replet locis· tauri autem
pessimo ad pedem protendit manu splendidus in astris splendi
dus orio r n magnus geminis protendens manu porrigens·
antecanis autem manu dextera est ia iuxta· aries uero
sub ipso piscium corpora· erga quibus iacit caetus in primis
ecce conexio piscium communem habent stellam tantoque ordi
ne fingitur natura· deorum mortalium· partim autem
uidentur namque sine matre minerua decreuit mortalibus
aut solis prodigiosam stellarum positionem per dei argumentum
omnia breuiter dicere mortalium non adinueniet sensus
ab initio mundi a saeculi cursus quem non pensauit suae facturae natura


1

Primum autem ordinem arietis praecedit circulus
pro eo quod in iudicio omnia conuicta habent· conuenit enim
in id ipso hoc conuincere· a quo et pro quo aries nominatus
mortalibus Iudicare ergo positus tempestatum tranquillita
tes· iudicare autem spatium diei noctisque aequitatem unde
mundum mundo recu bu pe rauit· cum enim mortalis sit
partem deorum habet· pro quo etiam iudicio et hunc nomi
nauerunt dii arietem· iudicium enim pertransiit aequaliter

[Bl.9r]


ad mane et ad uesperum currensi in circuit i o per acere
omnem cursum· 2 Iacet quidem post ipsum taurus quasi
laboriosus figura similis illi tamquam in cerbice conti
nentem qualem condecet iugum directis aratris sul
cis diuidit terras in stellarum ordo qui olim quondam dimi
catur taurus· sed et hic mortalis sic uocatur uniuersorum
finium custor·


3

gemini autem iacent ordine manifesto eo quod fruc
tus adcreuerit duplex uirides autem supra terra
incoant findi naturam et duplices folias addidit germi
nantes ad serenitatem sacre disciplinae·


4

hic mutatio aelimenti recipienda est· cancer existens
temporibus canceris· quod maximum fructum demons
tret mortalibus a quo constituitur ordine manifesto·
5 habet autem numerum in parte quinta leo nigrescit
enim iamque et figuratur· calidis ignem conbustis
solis in missionibus· quae germinant terrae desuper
crescunt· hic amittens tempora accedit leo·


6

Proxime istius uirginis iacet figura primum enim
in hac stella sol uix incorrupta terrae cuncta obseruantur
genera· quaecumque finem acceptura corruptionis denomi
natur omnibus uirginis uita·


7

Libri autem quod triticum in domibus brutorum· terrigenis
manibus coaceruatum laboribus terraenis tot collegitur·
tunc in opaci i s conditas escas tribuit innumerabiles nutri
menta quando ue i r giliae incolo continent sementem· hic
adcommodat semen terrae in ulnis· et sine certamen ad sum
mum introducitur·


8

Hinc iam scorpio conlocatus est· spargitur
triticum inedibus tellis ut maior fructus adcres
cat mortalibus· post quod circulum uidetur multis modis·


9

Bonum signum non malum hic est sagitta
rius a terra autem fructus uelut sagittae

[Bl.9v]


mittitur· hinc ostendit in uteris non occulta· nouasque
desuper germire in sertas· hic ex duplicii forma corpo
ris uisibiles membra·

capricornius
Monstruosum sidus capricornius nuncupatus bene sorti
tus nomine hoc inter mortalibus anteriora quippe capre
aspicitur forma· cauda posterior in maribus piscis·
quaedam uero in terris ponitur uirentibus quaedam autem
in f r l uctibus natat itinere rubro· in hoc enim aspicitur morta
lis natura· habet autem humoris spiritum et ariditatis escas·


10

Pessimo autem ordine desuper minuens aqua nubem praemi
tit arcus inducere cauernis quod conterit tempestate
mundi gelidam· ex humore autem fontibus subripet undas
articulis· distorquet habitatum excursu or r b em tegit·
polumque caeli inebrians· naturalis iter per longa curricula
propter quod bene sortitus nomine hoc aquarius pestifero
ordine truculentus· totus aethere obliquam accepit nubem
inducit multam tempestatem et spiramina brutis· ostendit
quibus signis innotescit circulus·


11

Postquam circuit circulum inuoluens spiramenta uen
tis inmutans habitum lucore duplo reuolutum domibus
ostentat morem· non enim pura quidem transuersa
nec faciem rectam in ordine uoluitur caelum quaedam
aquilonio latere innuit polo· alius autem australis iu
betur inicere uiolenti signa uidentur per circuitum caeli·
e t o quod spiramentis quae in profundo caelantur ostendit
piscis· omnis enim in fundo cadens· uentus concitat
undam significans brutis· hyeme constitutum
conuertit in tempestatem inuolutio a terra
quarum spargit decursus· demonstrant tempo
ra hyemis tempestatum natura· hic duplicibus utitur
temporum curricula uentorum habentes ordinem
innumerabilem quorum priora iuppiter a sole menses
condidit· mars uero et honorifica uenus deorum
mercurius quoque et saturnus exigent
circuli uias per septenarium numerum
figuram indicant
circulorum·