Aratea Digital
Vatican, Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat.lat.4162
|

go to

Vatican, Biblioteca apostolica vaticana, Vat. lat. 4162

Composite manuscript

Excerptum de astrologia

Digital facsimile available at DigiVatLib

Part I (ff.1-37)

s. XII4/4 / XIII1/3

1r-37v Incipit dogmatum ecclesiasticorum diffinitio niceni concilii. de trinitate quia non est confusa in una persona. Credimus unum deum esse patrem et filium et spiritum sanctum. (35r-37v) Collectio Hibernensis (excerpts). Ecce uere israelita in quo dolus non est. Reynolds, Roger E. 'Excerpta from the Collectio Hibernensis in three Vatican manuscripts'. In Bulletin of medieval canon law 5 (1975): 1-10.

Part II (ff.38-53)

Pergament — s. IX

Lagen: 2 quaterniones: ff.38-45 and ff.46-53. Caroline minuscle.

38r-44r Alcuin: Disputatio de rhetorica. (44v-50r) Diagrams following the text.

50v-52r Excerptum de astrologia. Excerptum de astrologia Felicis Capellae. Duo sunt extremi uertices mundi quos appelant polos … — … usque decurrit accipiens. Explicit.

52r-v Quem circulum unumquodque signorum tangat. Text on the position of the constellations within the celestial sphere; found also in Vienna, ÖNB, Cod. 2269 and in Metz, BM MS 271. Quem circulum unumquodque signorum tangat. A capite draconis tangit dextrum pedem engonasi … — … ultimam partem sagittae.

52v-53v Admonitions - later additions (s. XII); incl. warning against the immoral mythical stories. [C] ustodia ori ponitur dum quisque non se iustum sed quod magis uerum est peccatorem fatetur. Manum super os ponit qui nobis operibus linguae excessum operit. Manum super os ponit qui malae locutionis culpas bonae actionis uelamine tegit. (52v-53r) Poete ideo in libris suis uenerem inpudicam martemque adulterum deos appellare uoluerunt ut persuaderent mentes hominum quasi deos imitari in malum, ut dum libidinosa persuasione adiustar eorum flagitia confidenter committunt non quasi homines perditor sed quasi caelestes deos imitari uideantur. Ideo prohibetur christianus figmenta legere poetarum quia per oblectamenta inani fabularum mentem excitent ad incentiua libidinum. Non enim solum thura offerendo demonibus immolatur sed etiam eorum dicta libentius capiendo. (53v) Inter ueros amicicia et beniuolentia oritur inter fictos beneficio adiungitur … — … hoc est unitas non diuiditur iniquorum.

53r-53v Aurelianus Reomensis: Musica disciplina (excerpt from cap. 8 De tonis octo. Diximus etiam octonos consistere in musica … — … pressior est quam superiorum. Text written by a different contemporary hand.

Part III (ff.54-61)

Pergament — s. IX

Lagen: 1 quaternio. Caroline minuscle.

54r-61v Isidore: Etymologiae, Mathematica (Lib. III, Praefatio - cap.9). Praefatio de quattuor sequentibus disciplinis. Mathematicae. Mathematica latinae dicitur doctrinalis scientia … — … et omnes infiniti sunt. On ff. 60r-v figures representing the numbers. Red initials filled with green.

61v Excerpt from the world-chronicle of Bede, De temporum ratione, cap. (later addition - s. XIIex). Iudeorum suscepti principatum quae tenuit annis triginta sex … — … neptem aristoboli fratris hircani qui ante eum.